Dit is het verhaal van de Hefbrug die op 7 oktober 2026 z’n 90-jarig jubileum viert. Het is een bijzonder verhaal. Van het ‘wonder der techniek’ en ‘het begin van de toekomst’ in 1936 naar de ‘brug der Zuchten’ en ‘Steen des aanstoots’ in 2026.
Boskopers hebben een bijzondere relatie met de stalen kolos die Boskoop-Oost en -West verbindt: ze haten ‘m of ze houden van ‘m. Dit is deel 1 de kroniek van het bewogen leven van een 90-jarige.
Boskoopse Hefbrug viert jubileum
Beide helften van Boskoop worden al eeuwen samengebracht door een brug. Voor 1869 zijn dat houten (klap)bruggen, van 1869 tot 1936 een ijzeren draaibrug. Vanaf 1936 is dat de Hefbrug.
Al vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw veroorzaken de steeds grotere schepen steeds meer problemen op delen van de belangrijke vaarroute Rotterdam-Amsterdam. Ze beschadigen de toch al zwakke kades. Ook is de Gouwe op een aantal punten te smal. De bruggen in Boskoop, Waddinxveen en Alphen vormen flessenhalzen.
- Uit ergernis over de problemen op deze vaarroute geeft een aantal vermogende ondernemers een commissie onder leiding van ingenieur E.H. Stieltjes opdracht advies uit te brengen. Wat moet er gebeuren, wat gaat het kosten? Ook de situatie bij Boskoop wordt bekeken. De commissie schat dat er 231.000 gulden nodig is om de Gouwe ter hoogte van Boskoop en Waddinxveen te verbeteren. Bij Boskoop krijgt de Gouwe ‘een zijvaart’, achter het dorp om. Het rapport wordt aan de regering gestuurd. Rijk en provincies worden het lange tijd niet eens over de verdeling van de kosten en dus gebeurt er niks.
- Negen jaar na de publicatie van het rapport komt de provincie met een eigen plan. Ook daarin een gegraven vaarroute om het dorp heen. Boskoop betoogt dat verbreding van de Gouwe beter en minder ingrijpend is. In 1891 krijgt de gemeente gelijk.
In de jaren erna blijven de plannen en plannetjes van de provincie telkens terugkeren. Tot uitvoering komt het niet.
- Eind 1922 besluit de provincie tot een grote reconstructie van de Schinkel-Gouwevaart, zoals de vaarroute officieel heet. Het Rijk wil meebetalen en eist dat de doorvaartbreedte van de bruggen 25 meter wordt zodat twee schepen van 2000 ton elkaar kunnen passeren.
- De gemeente Boskoop begint met de aankoop van huizen die moeten verdwijnen voor de verbreding van de Gouwe en de aanleg van de provinciale weg N207.
1924, december. Het raadslid A. Brand oppert in de gemeenteraadsvergadering van 8 december om te onderzoeken of het niet beter is een tunnel te bouwen in plaats van een brug. ‘Het (…) is op z’n plaats te streven naar een verbinding, waarvoor het nageslacht ons nog zou danken’. Burgemeester Colijn zegt dat 70 procent van de scheepvaart onder de nieuw te bouwen brug door kan. Einde discussie.
1928-1929. Op het gemeentelijk sportterrein aan de Zijde verrijst het nieuwe gemeentehuis. Nodig omdat ook het raadhuis aan de Gouwe moet wijken voor de bouw van de Hefbrug en de brughoogtes. Het raadhuis wordt officieel geopend op 4 september 1929.
1932, medio. Alle percelen die nodig zijn voor de verbreding van de Gouwe en de bouw van de Hefbrug met brughoogtes zijn aangekocht. De afbraak kon beginnen. En dat mag enige naam hebben. Aan de Voorkade, Dorpsstraat-Westzijde, Dorpsstraat-Oostzijde, Nieuwstraat en het Reijerskoop sneuvelen 41 huizen, 36 winkelpanden, 4 werkplaatsen, de Remonstrantse kerk met pastorie en het raadhuis. Voor de aanleg van de provinciale weg moeten 7 woonhuizen, de wachtkamer van de stoomboten en de enige molen (in Den Ham) wijken.
1934, 7 oktober. De spoorlijn tussen Alphen aan den Rijn, Boskoop en Gouda wordt geopend.
1934, 20 oktober. De laatste reis van de Vooruitgang, zoals de stoomboot heette die 53 jaar de verbinding tussen Gouda-Waddinxveen-Boskoop onderhield. Door de spoorlijn en de provinciale weg verliest de stoomboot z’n bestaansrecht.
1934, november. Gedeputeerde staten van Zuid-Holland maken bekend dat het bouwen van de Hefbruggen van Waddinxveen en Boskoop is gegund aan De Vries Robbé & Co uit Gorinchem. Dit staalconcern was met een inschrijving van 96.745 gulden voor de twee bruggen de laagste inschrijver.
De Hefbruggen van Boskoop en Waddinxveen worden identiek. Die van Alphen is niet alleen breder, maar heeft ook een grotere doorvaarthoogte: 2,50 voor Boskoop en Waddinxveen tegen 4,30 voor Alphen. De Alphense brug is bovendien zes meter breder van de twee andere en krijgt meteen aparte voet- en fietspaden. De doorvaartwijdte van Boskoop is 25 meter. De doorvaarthoogte is maximaal 34 meter.
- Bij de bouw van de twee landhoofden van de brug wordt een voor die tijd revolutionaire methode gebruikt. De fundering van beide bruggenhoofden is niet onderheid, maar bestaat uit betonnen ringen die vele meters onder het maaiveld op een zandplaat rusten.
- Op maandag 25 november wordt de ijzeren draaibrug buiten werking gesteld en daarna gesloopt. Na ruim 66 jaar dienst te hebben gedaan. Op die 25ste november wordt de houten noodbrug (ophaalbrug), tussen de Bootstraat en Den Ham, ‘geopend’.
1936, 8 juli. De Hefbrug van Waddinxveen wordt in gebruik genomen.
1936, 7 oktober. De Hefbrug van Boskoop wordt in gebruik genomen. In het westelijk gedeelte van de dorpskern worden nieuwe, moderne winkelpanden gebouwd. Bijvoorbeeld in de Burgemeester Colijnstraat.
Ook burgemeester Verkerk verwelkomt de Hefbrug en de prijs die Boskoop ervoor heeft moeten betalen. Onder de kop ‘Nieuw Boskoop’ spreekt hij van ‘blijdschap, dat het oude is verdwenen’. Hij bejubelt het fraaie nieuwe winkelgebied. Van 7 tot en met 17 oktober wordt de feestelijke Brugweek georganiseerd.
Voor het eerst is de oeververbinding in Boskoop ook geen eigendom van de gemeente Boskoop, maar van de provincie. Voor de scheepvaart betekent dat onder meer dat er geen ‘bruggeld’ (tol) meer betaald hoeft te worden.
1938, 14 september. Ook de derde Hefbrug, die op Gouwsluis in Alphen, wordt in gebruik genomen.
Recente reacties